Metaalbouw - PC 111.01-02

De gemiddelde wekelijkse arbeidsduur bedraagt sinds 1 januari 1986 38 uur maximum, berekend op jaarbasis (hetzij in principe 1.756 uren per arbeider, rekening houdend met de feestdagen en de dagen jaarlijkse vakantie).

De concrete toepassingsmodaliteiten worden op ondernemingsvlak vastgelegd.

De vermindering van de arbeidsduur van 40 naar 38 uur kan worden verwezenlijkt door een effectieve vermindering van de arbeidsduur per dag of per week.
Aangezien de vermindering van de arbeidsduur kan leiden tot loonverlies, moet het loon worden verhoogd met:

• 2,56% voor een vermindering van 40 naar 39 uur;
• 5,26% voor een vermindering van 40 naar 38 uur.

De vermindering van de arbeidsduur kan ook worden verwezenlijkt door het toekennen van 12 dagen betaalde inhaalrust per jaar.

Het is ook mogelijk om een effectieve vermindering van de arbeidsduur te combineren met betaalde inhaalrustdagen (bijvoorbeeld 39 uur effectief per week en 6 betaalde inhaalrustdagen).

De overuren moeten worden ingehaald tijdens het kwartaal waarin ze werden gepresteerd. Deze periode kan worden verlengd tot maximum één jaar met een koninklijk besluit, een CAO of via het arbeidsreglement. In de sector werd zulk koninklijk besluit genomen.

De wet betreffende wendbaar en werkbaar werk, beter bekend onder de naam van zijn auteur Peeters, stipuleert dat de wettelijke arbeidstijd van 38 uren gemiddeld gepresteerd dient te worden op jaarbasis, weliswaar binnen de grenzen van 9 uren per dag en 45 uren per week. Dat was al een conventionele praktijk in deze sector.

Interne overurengrens

In de sector metaal- en machinebouw hadden we bovendien al een sectoraal overurenkrediet van 143 uren.

De wet-Peeters heeft deze interne overurengrens veralgemeend. Eens deze grens bereikt is, moet er gecompenseerd worden, hetzij via inhaalrust, hetzij via uitbetaling.

Deze overuren mogen worden gepresteerd na de goedkeuring van de vakbondsafvaardiging.

Pakket van 120 vrijwillige overuren

Dezelfde wet-Peeters voerde op individuele basis een pakket van 100 vrijwillige overuren in. Dit werd verhoogd naar 120 uren door het Interprofessioneel Akkoord 2019-20 en is nog steeds van toepassing.

Daartoe dien je als werknemer voorafgaand aan de prestatie een schriftelijke overeenkomst af te sluiten met je werkgever. Deze overeenkomst geldt voor 6 maanden en kan hernieuwd worden.

Van deze 120 uren worden de eerste 25 uren buiten beschouwing gelaten voor het bovengenoemde overurenkrediet van 143 uren. Voor dit soort overuren moet er geen goedkeuring zijn van de vakbondsafvaardiging.

Inhaalrust of uitbetaling

Er kunnen zich twee situaties voordoen.

• Je kunt na de prestatie van een aantal overuren afzien van de inhaalrust en opteren voor cash. Opgelet! Het gaat hier over overuren die gepresteerd zijn in het kader van een buitengewone vermeerdering van werk of door een onvoorziene noodzakelijkheid. In de metaalbouw (PC 111.1&2) kan dit voor maximaal 91 uren/ kalenderjaar.
• Het bovengenoemd pakket van 120 vrijwillige overuren wordt uitbetaald.

Kleine flexibiliteit

Bij een buitengewone vermeerdering van werk of bij een onvoorziene noodzakelijkheid kan de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur met in totaal 143 uren worden overschreden. Voorwaarde is wel dat er in een periode van 12 maanden
gemiddeld niet meer dan 38 uur per week wordt gewerkt. Dit is een sectorale regeling in de metaal- en machinebouw.

Naast de algemene bepalingen zoals de wetgeving inzake de jaarlijkse vakantie, de verloven om dwingende redenen, de feestdagen, de "jeugd"- en "senior"-vakantie, enz... heeft de sector van de metaalbouw voorzien in dagen loopbaanverlof, als volgt bepaald:

• De arbeiders van 50 jaar of ouder met minstens 6 maanden anciënniteit: 1 dag loopbaanverlof per jaar ;
• De arbeiders van 58 jaar of ouder: 2 dagen loopbaanverlof per jaar ;
• (nieuw sinds 1 januari 2024) De arbeiders van 60 jaar of ouder: 3 dagen loopbaanverlof per jaar. Deze loopbaanverlofdagen worden op dezelfde manier betaald als feestdagen.

Deze loopbaanverlofdagen kunnen worden opgenomen vanaf de 1e dag van de maand waarin je 50/58/60 jaar wordt. In ieder geval moet je je dag opnemen binnen het kalenderjaar, tenzij je anders overeenkomt met je werkgever.

De wet geeft de werknemer het recht op omstandigheidsverlof (of klein verlet) met behoud van loon ter gelegenheid van familiegebeurtenissen, voor de vervulling van staatsburgerlijke verplichtingen of van burgerlijke opdrachten en in geval van verschijning voor het gerecht.
De basisreglementering is suppletief. De sectoren kunnen in gunstiger bepalingen voorzien (bijvoorbeeld betaald klein verlet gedurende langere periodes of voor nog andere redenen).

In de sector van metaal-, machine- en elektrische bestaan er gunstigere bepalingen voor bepaalde bijzondere familiale situaties.

Bepaalde vormen van loopbaanonderbreking geven recht op uitkeringen ten laste van de RVA.

Alle nuttige informatie over het tijdskrediet met motief, de landingsbanen, de thematische verloven, het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag, ... kun je terugvinden op de website van de RVA.

De werkgever heeft steeds het recht om de echtheid van de arbeidsongeschiktheid te laten vaststellen door een controlearts. De werknemer mag zich aan een dergelijk onderzoek niet onttrekken.

De wettelijke bepalingen voorzien echter in de mogelijkheid om een "periode van beschikbaarheid" vast te leggen in een collectieve arbeidsovereenkomst (op sector- of bedrijfsniveau) of in het arbeidsreglement.

In de sector van de metaalbouw is sinds het nationaal akkoord van 2015-2016 bepaald dat de werknemers beschikbaar moeten zijn in hun woonplaats voor de controle op de 2e en de 3e dag van hun periode van arbeidsongeschiktheid en dit tussen 9.30 uur en 13.30 uur.